Geschiedenis

Wie was Sint Gerlach?

De heilige Gerlachus van Houthem (gestorven 1165 of 1166) is de meest bekende van de Nederlandse heilige kluizenaars. Hij leefde in de 12e eeuw in de buurt van Houthem bij Valkenburg.Het leven van de heilige Gerlachus is beschreven in de Vita Beati Gerlaci Eremytae, geschreven rond 1227, dus ongeveer zestig jaar na zijn dood. Hij was van adellijke afkomst, in ieder geval wordt hij een ridder genoemd.Hij leidde, zoals heel gebruikelijk onder de lieden van zijn stand in die tijd, een lichtzinnig leven. Hij kwam tot inzicht toen zijn vrouw stierf, van wie hij duidelijkzielsveel had gehouden. Hij ging op bedevaart naar Rome en Jeruzalem, en bij thuiskomst liet hij alle bezit en luxe varen en trok zich terug als kluizenaar, waarbij hij zijn intrek nam in een holle eik. Als boetedoening mengde hij zijn brood met as en ging elke dag te voet op bedevaart naar Maastricht, naar het gebeente van de heilige Servatius. Alleen ´s zaterdags ging hij naar Aken om Onze Lieve Vrouwe te eren.De mensen in de omgeving vatten verering op voor de heilige kluizenaar, maar zoals vaak werden de monniken van het naburige klooster te Meerssen jaloers en beklaagden zich bij de bisschop van Luik. Zij maakten hem wijs dat Gerlachus in feite stinkend rijk was en in zijn holle boom op een berg goudstukken zat. De bisschop stonk erin en liet vervolgens de eik omhakken. Toen hij merkte dat hij voor de gek was gehouden, maakte hij de heilige heremiet zijn excuses, liet van het hout van de eik een kluizenarijtje bouwen, en zorgde in het vervolg dat Gerlachus in tijden van nood geholpen werd in het hoogstnoodzakelijke.De roem van Gerlachus nam nu echt een hoge vlucht, en hij kreeg verschillende vrienden in hoge kringen. Edelen kwamen hem om raad vragen en de heilige Hildegard van Bingen stuurde hem zelfs het kransje dat zij bij haar professie had gedragen. In 1165 of 1166 stierf de heilige kluizenaar uiteindelijk, waarbij het water van de nabijgelegen bron drie keer in wijn zou zijn veranderd.Op de plaats van Gerlachus´ kluis ontstond al snel een klooster dat uiteindelijk uitgroeide tot een bloeiend (later adellijk) Norbertinessenstift. De kerk en één vleugel van het klooster zijn bewaard gebleven. De kerk is één van de weinige barokkerken die Nederland rijk is. Zij is van binnen van top tot teen beschilderd door de Oostenrijker SchÃf. Midden in het schip van de kerk ligt het praalgraf van Gerlachus, waarin gewijd zand zit dat in de stallen in de buurt wordt uitgestrooid tegen ziekten onder het vee. Het gebeente zelf bevindt zich tegenwoordig achter in de kerk in een reliekschrijn.De feestdag van de heilige Gerlachus wordt gevierd op 5 januari.Bekijk de uitzending van Wonderlijke Wegen via uitzendinggemist.nl, met daarin een reportage over Sint Gerlach.

Wat is Scouting nu eigenlijk?

Scouting is het spel van verkennen. Hierin spelen jongens en meisjes een spel, dat geinspireerd is op en door het buitenleven, en op de mogelijkheden om zichzelf en de wereld om zich heen te ontdekken en te gebruiken. Dit komt tot uitdrukking door zich bezig te houden met activiteiten die leeftijdseigen zijn, en waar de kinderen veel plezier aan beleven. Binnen het thema van het spel van verkennen blijkt dat er vele mogelijkheden worden geboden om in samenspel met anderen op vele terreinen actief te kunnen zijn. Dit alles gebeurt onder leiding van stafleden die hiervoor speciale cursussen hebben gevolgd.

Wie kwam op het idee van het spel van verkennen? 

Zijn naam was Robert Baden-Powell, later gewoon BP genoemd, en werd geboren in 1857 in Engeland. Na een jeugd tussen zijn broers en zijn moeder nam BP dienst in het leger. Het Britse Koninkrijk van toen had nog vele kolonien en als onderofficier werd BP naar India gezonden. Na jaren dienst en promoties komt BP terecht in Zuid-Afrika, waar hij zich vooral toespitst op het verkennen van de binnenlanden van Afrika. In dit kader schrijft hij een boekje Aids to Scouting voor de legerscout (verkenners), waarin alles stond over sluipen, kaart- en kompastechnieken en het  bespieden van vijandelijk terrein.Het boekje was ook te vinden in de engelse boekhandels, alwaar het veel verkocht werd aan de jeugd. De jongens bestudeerden het en speelden op straat en in het veld een spel van verkennen. Dit zag ook BP en hij probeerde meer te weten te komen over het leven van de jongens en meisjes van die tijd. Hij kwam tot de conclusie dat de jeugd weinig geboden werd om zich te ontwikkelen. De stijve Britse maatschappij verwachtte dat de opgroeiende jongere zich netjes gedroegen en zoveel mogelijk deden zoals de volwassenen.Dit bracht BP ertoe om aan de hand van zijn boekje een opleidingsprogramma op te stellen om de jongens meer vertrouwd te maken met de natuur en hun eigen ontwikkeling te bevorderen. Om zijn ideeen te toetsen werd van 31 juli tot 7 augustus 1907 een kamp georganiseerd voor 22 Londense jongens op een eiland voor de Britse zuidkust. Dit kamp op Brownsea Island werd een succes en de jeugdbeweging Scouting was geboren.

Om andere mensen aan te zetten om zijn initiatief over te nemen beschreef hij zijn ervaringen in het boek Scouting for Boys(verkennen voor jongens).En of het opgepikt werd door anderen! Tot op de dag van vandaag groeit de vereniging wereldwijd en blijft het Scoutingvuur branden. In Nederland is Scouting begonnen in 1910, en thans telt Nederland ongeveer 1500 groepen met zo’n 123.000 leden, waarvan ca. 34.000 stafleden. Over de hele wereld zijn zo’n 32 miljoen jongens en meisjes lid van Scouting